Από το Νεστόριο συμμετείχαν στον ΔΣΕ 328 ένοπλοι (261 από το Νεστόριο- Περιστέρα, 38 από Στενά και 29 από Αγία Άννα-Τσούκα). Σκοτώθηκαν στα πεδία των μαχών των εμφυλίων 59 Νεστορίτες ( 43 άνδρες και 16 γυναίκες ), ενώ 48 οικογένειες, δηλαδή πάνω από 200 άτομα εκτοπίστηκαν από το Νεστόριο, κυρίως γυναίκες, ηλικιωμένοι και παιδιά, γιατί είχαν κάποιο μέλος της οικογένειάς τους στον ΔΣΕ.
Το Νεστόριο, καθ’ όλη τη διάρκεια του εμφυλίου, παρέμεινε υπό τον έλεγχο του κυβερνητικού στρατού, παρόλο που προσπάθησε ο ΔΣΕ να το καταλάβει, ανεπιτυχώς, τον Οκτώβριο του 1947. Το Νεστόριο υπήρξε έδρα της 1ης Μεραρχίας, αλλά και χώρος συγκέντρωσης όλων των δυνάμεων του στρατού που επιχείρησαν προς το Γράμμο από την ανατολική του πλευρά. Στο Νεστόριο μεταφέρονταν τραυματίες για περίθαλψη, ενώ εκατοντάδες νεκροί στρατιώτες ετάφησαν σε ξεχωριστά νεκροταφεία, που σήμερα ονομάζονται ‘ Στρατιωτικά Νεκροταφεία’, βρίσκονται στο Άνω Νεστόριο, ανήκουν στο ΥΠΕΘΑ, ενώ κάθε χρόνο, το Φεβρουάριο, τη μέρα των ψυχών, τελείται επιμνημόσυνη δέηση, στη μνήμη των νέων αυτών παιδιών, που έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα, σ’έναν ανώφελο και καταστροφικό εμφύλιο.
ΜΕΤΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ – ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΔΡΟΜΟΥ (1947-1952)
Στα χρόνια του Εμφυλίου, από το Σεπτέμβριο 1947 ως το Σεπτέμβριο 1949, οι Επταχωρίτες μετακινήθηκαν από το στρατό οι περισσότεροι στον Πεντάλοφο, στα 17 χλμ. από το Επταχώρι. Κάποιες οικογένειες στην Καστοριά, στο Άργος Ορεστικό, στα Τρίκαλα, στο Άδενδρο, στον Πολύγυρο, αλλά και σε άλλες πόλεις, όπου ο καθένας είχε συγγενείς.
Φυσικό ήταν να αντιμετωπίσουν πολλές δυσκολίες στο νέο τους περιβάλλον. Όμως δημιουργήθηκαν στα δυο χρόνια και σχέσεις, δεσμοί φιλίας ανάμεσα στις οικογένειες, που κρατούν μέχρι σήμερα.
Κάποιες γυναίκες απ΄αυτές που μετακινήθηκαν στον Πεντάλοφο εργάζονταν για τη διάνοιξη του δρόμου από τη Μόρφη ως το Επταχώρι. Το μηχανικό του στρατού είχε αρχίσει τη διάνοιξη από το 1948. Επίσης αυτές οι Επταχωρίτισσες μαζί με Πενταλοφίτισσες και Ζουζουλιώτισσες έφταναν ως το μέτωπο του Εμφυλίου και μετέφεραν τραυματίες στο Επταχώρι.
