ΤΟ ΕΠΤΑΧΩΡΙ ΣΤΟ ΄40
Το Επταχώρι έγινε γνωστό ως ιστορικό χωριό από το Έπος του ΄40.
Στον ελληνοϊταλικό πόλεμο ήταν η έδρα τού Αποσπάσματος Πίνδου με διοικητή τον Συνταγματάρχη Κωνσταντίνο Δαβάκη. Η νίκη τού Αποσπάσματος Πίνδου στην μάχη της Λυκόραχης, στις πρώτες μέρες τού Νοεμβρίου, είχε αποφασιστική σημασία στην έκβαση του πολέμου. Ήταν η πρώτη ήττα του άξονα.
Ο Δαβάκης, με 2000 στρατιώτες, έφτασε στο Επταχώρι στις 28 Αυγούστου 1940, με αποστολή να οργανώσει την άμυνα στην περιοχή εν όψει τού επερχομένου πολέμου. Μοιράστηκαν στα σπίτια (τα λεγόμενα «καταλύματα»), αλλά κάποιοι σε σκηνές. Τα μέσα που είχε στη διάθεσή του ήσαν πενιχρά. Τα εφόδια των στρατιωτών περιορισμένα. Έλειπαν ακόμα και άρβυλα. Αναγκάστηκε να ζητήσει τη βοήθεια των κατοίκων. Η ανταπόκριση των ανθρώπων ήταν πέρα από κάθε προσδοκία. Δημιούργησε ασβεστοκαμίνους για την παραγωγή ασβέστη, απαραίτητου για δομικά έργα. Προχώρησε στην κοπή δέντρων για δοκούς, οργάνωσε συνεργεία για εκβραχισμούς, άνοιγμα οδών, κατασκευή γεφυρών. Στις εργασίες αυτές πήραν μέρος από κοινού στρατιωτικοί, άντρες, γυναίκες, ακόμα και παιδιά.
Πάνω από δυο μήνες έμεινε ο Δαβάκης στο Επταχώρι, στο χωριό που αγάπησε και τον αγάπησαν, από τέλος Αυγούστου έως 8 Νοεμβρίου.
Η επίθεση των Ιταλών έγινε χαράματα της 28ης Οκτωβρίου. Ο Δαβάκης αντιμετώπισε την 3η Ιταλική Μεραρχία Αλπινιστών ΤΖΟΥΛΙΑ, δηλαδή 11000 στρατιώτες! Η τακτική του ήταν αμυντική, και μάλιστα έκανε υποχωρητικό ελιγμό, αναμένοντας ενισχύσεις. Στις 30 Οκτωβρίου κατέφθασαν από την Κοζάνη στο Επταχώρι ο ταγματάρχης Ιωάννης Καραβίας το πρωί και το απόγευμα ο υποστράτηγος Βασίλειος Βραχνός μαζί με ενισχύσεις. Όλοι μαζί οργάνωσαν την αντεπίθεση, βασισμένη σε σχεδιασμό του Δαβάκη, ενώ οι Ιταλοί είχαν φτάσει στη Λυκόρραχη. Την 1η Νοεμβρίου 1940 οι ελληνικές δυνάμεις έκαναν αντεπίθεση και κύκλωσαν τις ιταλικές, που αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν. Στις 2 Νοεμβρίου, στον Προφήτη Ηλία Φούρκας, ο Δαβάκης τραυματίστηκε στο στήθος και τον μετέφεραν αναίσθητο με το φορείο στο Επταχώρι. Έτσι χρειάστηκε να αποχωρήσει από το μέτωπο, όπου τον αντικατέστησε ο τότε ταγματάρχης Ιωάννης Καραβίας.
Περισσότερα εδώ: https://www.eptahori.gr/eptachori-40/
ΤΟ ΝΕΣΤΟΡΙΟ ΣΤΟ ’40
Το Νεστόριο συμμετείχε ενεργά στον ελληνοϊταλικό πόλεμο.
Με την κήρυξη του πολέμου (28 Οκτ 1940), 1000 Νεστορίτες επιστρατεύτηκαν, τοποθετήθηκαν στο 27o σύνταγμα (ΠΖ) της 9ης Μεραρχίας και πολέμησαν στην πρώτη γραμμή του μετώπου.
Εκατοντάδες γυναίκες, νέοι και ηλικιωμένοι, εντάχθηκαν στην υπηρεσία Εφοδιασμού – Μεταφορών, που δημιούργησε η 9η Μεραρχία στο Νεστόριο, και βοήθησαν τον Ελληνικό στρατό ως μεταφορείς εφοδίων και πυρομαχικών, ως οδηγοί και ως τραυματιοφορείς.
Αξιομνημόνευτη είναι η περίπτωση μεταφοράς εφοδίων, από το Νεστόριο στο Επταχώρι, προκειμένου να ενισχυθεί, με εντολή της 9ης Μεραρχίας, το Σύνταγμα Δαβάκη. Πραγματοποιήθηκε από 75 γυναίκες, που μετέφεραν με ισάριθμα γαϊδουράκια, στις 2 Νοεμβρίου , πυρομαχικά και τρόφιμα, κάτω από πολύ αντίξοες συνθήκες, γιατί ο καιρός ήταν βροχερός και τα μονοπάτια αδιάβατα και ολισθηρά.
Το Νεστόριο βομβαρδίστηκε ανηλεώς από την Ιταλική αεροπορία από τις 4 έως τις 20 Νοεμβρίου του ΄40 (που έπεσε η Κορυτσά). Την πρώτη μέρα των βομβαρδισμών σκοτώθηκαν 5 άτομα.
Τον Φεβρουάριο και Μάρτιο του 1942 το Νεστόριο αποκλείστηκε από τις Ιταλικές Δυνάμεις κατοχής για 45 μέρες, με σκοπό να παραδώσουν οι κάτοικοι του Νεστορίου τα χιλιάδες όπλα που είχαν συγκεντρώσει κατά την οπισθοχώρηση του ελληνικού στρατού από το αλβανικό μέτωπο. Βασάνισαν πάνω από 600 άτομα.
