Παναγία της Γράμμουστας

Ο επιμήκης, δρομικος ναός της Παναγίας υψώνεται στο κέντρο του παλιού πυρήνα του οικισμού Γράμμουστα (Γράμμος), δίπλα σε μικρότερη, νεότερη ομώνυμη εκκλησία. Ο ναός κτίστηκε αρχικά το 1887, στη θέση παλαιοτέρου ναού, που είχε καταστραφεί στις αρχές του 19ου αιώνα.

Ο ναός έχει ένα κλίτος με ευμεγέθη κόγχη ιερού. Το κτίσμα είναι πετρόχτιστο και καλύπτεται από δίρριχτη στέγη με κεραμοσκεπή. Η εκκλησία καταστράφηκε στα χρόνια του Εμφυλίου. Σε αντικατάστασή της κτίστηκε η διπλανή, επίσης μονόκλιτη δρομική εκκλησία. Η Παναγία ανακατασκευάστηκε και αποδόθηκε ξανά σε χρήση πρόσφατα.

Παλιότερα, ο ναός φιλοξενούσε την εικόνα της «Παναγιάς της Γραμμουστιανής», μεγάλη αναπαράσταση της Παναγίας που είχε παραγγελθεί στη Βενετία κάπου στον 17ο αιώνα. Η Παναγία Γραμμουστιανή θεωρείται προστάτιδα των Βλάχων της Γράμμουστας και κατά την παράδοση ακολουθούσε τις μετακινήσεις τους, μετοικώντας στα πεδινά το χειμώνα, και επιστρέφοντας στη Γράμμουστα τελετουργικά το καλοκαίρι. Συγκεκριμένα, η εικόνα φυλασσόταν σε ομώνυμη εκκλησία του Αργους Ορεστικού. Στην ίδια θέση φυλάσσεται και το Ιερό Ευαγγέλιο της Παναγιάς της Γράμμουστας, φιλοτεχνημένο και τυπωμένο 1748 στη Βενετία.

 

Το Nestorio Magazine είναι το ψηφιακό περιοδικό του Δήμου Νεστορίου, μια σύγχρονη πλατφόρμα ενημέρωσης και πολιτιστικής έκφρασης που αναδεικνύει τον πλούτο της περιοχής. Με περιεχόμενο πολιτιστικό, ιστορικό και λαογραφικό, το περιοδικό φωτίζει την τοπική παράδοση, τις μνήμες, τις ιστορίες και τις δημιουργικές δράσεις του τόπου μας. Αποτελεί μια κοινή, συλλογική έκδοση, καθώς στη δημιουργία του συμμετέχουν ενεργά άνθρωποι του Δήμου — φορείς, σύλλογοι και πολίτες — συμβάλλοντας ο καθένας με τη γνώση, τις εμπειρίες και την αγάπη του για τον τόπο.