Η μονή Τσούκας είναι κτισμένη σε απόκρημνο βράχο που επικρέμεται του Στενοπόταμου, παραπόταμο του Αλιάκμονα. Ο βράχος της μονής ανήκει στο σύμπλεγμα που σχηματίζει και τον τοίχο του παρακείμενου καταρράκτη, που φυσικά λέγεται καταρράκτης της Τσούκας.

Η μονή πήρε το όνομά της από τον κοντινό εγκαταλελειμμένο μεταπολεμικά, οικισμό, Τσούκα (ο οποίος εντωμεταξύ είχε μετονομαστεί σε Αρχάγγελος). Το καθολικό της μονής είναι τετράγωνος, μονόχωρος ναός του 13ου αιώνα (υπήρχε κτητορική επιγραφή με χρονολογία 1225) αφιερωμένος στον Αρχάγγελο Μιχαήλ ως Ταξιάρη. Κατά την μετά το Βυζάντιο περίοδο, κτίστηκε στην κορυφή του βράχου ο ναός της Ζωοδόχου Πηγής.

Η μονή καταστράφηκε στη διάρκεια του 2ου ΠΠ. Το 1961 κηρύχθηκε διατηρητέο μνημείο. Πρόσφατα ανακαινίστηκε από την εφορία αρχαιοτήτων Καστοριάς ο Ναός της Ζωοδόχου Πηγής.