Ο Δήμος Νεστορίου βρίσκεται στην Π.Ε. Καστοριάς της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και έχει έδρα το Νεστόριο. Είναι ένας εξ’ ολοκλήρου ορεινός δήμος καθώς στην μεγαλύτερη επικράτειά του βρίσκεται στον ορεινό όγκο του Γράμμου και ακουμπάει και στις άκρες του Βοΐου. Αποτελεί την πύλη εισόδου της επιβλητικής οροσειράς του Γράμμου και οι οικισμού του βρίσκονται πολύ κοντά στα ελληνοαλβανικά σύνορα. Καλύπτεται κατά 87% από δάση που συγκροτούνται κυρίως από κωνοφόρα Μαύρης Πεύκης και Ελάτης που συνυπάρχουν με τα φυλλοβόλα Οξυά, Δρυς, Όστριά, Γαύρος, Σφένδαμος, Φλαμουριά, Φράξος κ.α.
Ο σημερινός Δήμος Νεστορίου συστάθηκε το 2011 με το Πρόγραμμα Καλλικράτης και προέκυψε από την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Νεστορίου και Ακριτών και των κοινοτήτων Αρενών και Γράμμου. Οι μεγαλύτεροι οικισμοί του δήμου είναι το Νεστόριο, η Διποταμία, το Επταχώρι και το Κρανοχώρι. Συνολικά αποτελείται από 29 οικισμούς από τους οποίους κατοικούνται μόνιμα οι 15, εποχιακά οι 7 και οι υπόλοιποι 7 είναι εγκαταλειμμένοι ή ερειπωμένοι.
Είναι ένας από τους μικρότερους πληθυσμιακά δήμους της Ελλάδας, με 2.149 μόνιμους κατοίκους (απογραφή 2021), αλλά με τεράστια έκταση (περίπου 620.000 στρέμματα) και ακόμα μεγαλύτερη ιστορία, με ποιο γνωστά ιστορικά στοιχεία την συμμετοχή του Νεστορίου στους εθνικούς αγώνες 1910-1920, την συμμετοχή του Επταχωρίου στον πόλεμο του 1940, που αποτέλεσε την έδρα του αποσπάσματος Πίνδου, τα γεγονότα της εθνικής αντίστασης που έλαβαν χώρα σε όλο τον Γράμμου, αλλά κυρίως τις μάχες του εμφυλίου στον Γράμμο. Δυστυχώς αυτές οι ορεινές περιοχές έγιναν, από το 1946 έως το 1949, τα κεντρικά πεδία των τελικών και σκληρότερων συγκρούσεων με αποτέλεσμα πολλά από τα Γραμμοχώρια να αφανιστούν ή να συρρικνωθούν στην σημερινή τους μορφή.
Ο επισκέπτης του Δήμο Νεστορίου μπορεί να θαυμάσει μία πληθώρα από μνημεία και σημεία ενδιαφέροντος με σπάνια ομορφιά. Μερικά από τα οποία βλέπετε παρακάτω :
Οι κάτοικοι του δήμου Νεστορίου ασχολούνται κυρίως με τον πρωτογενή τομέα (γεωργία, κτηνοτροφία, υλοτομία) αλλά και με τον τουρισμό, αφού ειδικά τα τελευταία χρόνια ο ορεινός τουρισμός βρίσκεται σε άνθιση στην περιοχή. Ο βασικότερος λόγος αυτής της μεταστροφής είναι η ύπαρξη του ορεινού όγκου του Γράμμου (το τέταρτο ψηλότερο βουνό της Ελλάδας), ο οποίος παρουσιάζει ιδιαίτερο ορειβατικό ενδιαφέρον. Σημαντικά προτερήματα του Γράμμου είναι, η μικρή επικινδυνότητα για ατυχήματα (λόγω των ήπιων κλίσεων στις κορυφές του), η ύπαρξη της Γκιστόβα (η ψηλότερη Αλπική Λίμνη στην Ελλάδα) και τα πολλά και ποικιλόμορφα πεζοπορικά μονοπάτια που διαθέτει, αρκετά από τα οποία έχουν σηματοδοτηθεί από τον Δήμο Νεστορίου. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ύπαρξη έμπειρων τοπικών πιστοποιημένων Συνοδών Βουνού που βοηθάνε αρκετά στην ασφαλή περιήγηση των επισκεπτών, ορειβατών. Για περισσότερες πληροφορίες αναφορικά με την πεζοπορία και ορειβασία στον Γράμμο επισκεφθείτε την σελίδα : grammostrails.gr
Επιπλέον, στα πολυάριθμα μονοπάτια και δασικούς δρόμους που υπάρχουν στον Γράμμο είναι ιδανικές οι συνθήκες για τους λάτρεις της ορεινής ποδηλασίας και της οδήγησης μοτοσικλέτας, γουρούνας ή αυτοκινήτου 4χ4 σε χωμάτινες διαδρομές.
Σε ανάπτυξη είναι και ο θρησκευτικός τουρισμός λόγω της ύπαρξης αρκετών και αξιόλογων εκκλησιαστικών μνημείων, όπως η Μονή Τσούκας στην Αγία Άννα και η Μονή Αγίου Γεωργίου στο Επταχώρι, ενώ πολλοί είναι οι φυσιολάτρες που επισκέπτονται τον Γράμμο για να παρατηρήσουν και να φωτογραφίσουν την χλωρίδα και την άγρια πανίδα της περιοχής. Τέλος είναι ιδιαίτερα δημοφιλές και το κυνήγι σε όλη την επικράτεια του Δήμου.
Πολιτισμός – Ήθη – Έθιμα
Το Νεστόριο έχει γίνει ιδιαίτερα γνωστό σε όλη την Ελλάδα από το River Party. Η εκδήλωση του River Party πραγματοποιείται κάθε χρόνο την πρώτη εβδομάδα του Αυγούστου και αποτελεί το παλαιότερο κατασκηνωτικό μουσικό φεστιβάλ της Ελλάδας, με πολυάριθμους γνωστούς και ανερχόμενους τραγουδιστές και συγκροτήματα από την Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ συμμετέχουν χιλιάδες επισκέπτες. Για περισσότερες πληροφορίες για την εκδήλωση επισκεφτείτε την επίσημη ιστοσελίδα : https://riverparty.net/
Στο Επταχώρι κάθε πρωτοχρονιά αναβιώνει το έθιμο των Μπούμπαρων ένα ξεχωριστό πανάρχαιο λαϊκό δρώμενο που πραγματικά αξίζει να το παρακολουθήσει ο κάθε επισκέπτης.
Σε όλα τα χωριά του δήμου πραγματοποιούνται διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις όπως τα καρναβάλια, οι μπουμπούνες και τα πανηγύρια που κατά κανόνα γίνονται το καλοκαίρι.
Από το 2021 και μετά, ο Δήμος Νεστορίου έχει θεσπίσει έναν νέο και συνεχόμενα αναπτυσσόμενο θεσμό με την επωνυμία Φεστιβάλ Γράμμου. Είναι στην ουσία ένα πολυθεματικό, πολιτιστικό φεστιβάλ με ποικίλες πολιτιστικές εκδηλώσεις σε όλους τους οικισμούς του δήμου. Πραγματοποιούνται μουσικές συναυλίες, θέατρα, παιδικές παραστάσεις, παιδικά εργαστήρια, πεζοπορίες, θερινά σινεμά, παρουσιάσεις βιβλίων και πολλά άλλα, με ελεύθερη είσοδο για όλους, σε ένα διάστημα περίπου τεσσάρων μηνών (Ιούνιο-Σεπτέμβριο). Δεν είναι τυχαίο ότι ο θεσμός έχει πλέον ενταχθεί στην Ενιαία Πύλη Πολιτιστικών Φορέων του Υπουργείου Πολιτισμού και χρηματοδοτείται εν μέρει και από εκεί, εκτός από τον βασικό χρηματοδότη που είναι ο Δήμος Νεστορίου.
