Ι.Ν. Κοίμησης της Θεοτόκου – Νεστόριο

Ο Ιερός Ναός Κοίμησης της Θεοτόκου είναι μεγάλη βασιλική του 1816. Βρίσκεται στην πλατεία του κάτω Νεστορίου
Ι.Ν. Κοίμησης της Θεοτόκου – Γιαννοχώρι

Άγιος Νικόλαος Πετρίτης – Πτελέα

Ο Άγιος Νικόλαος ο Πετρίτης είναι μονόχωρο πέτρινο εξωκλήσι πριν το χωριό που χρονολογείται το 1417 σύμφωνα με επιγραφή η οποία βρίσκεται επάνω από τη θύρα της δυτικής του εισόδου.
Γεφύρι Κουσιουμπλή – Επταχώρι

Σε μικρή απόσταση από την εθνική οδό Επταχωρίου-Ιωαννίνων, στην περιοχή Επταχωρίου, πάνω στο Ζουζουλιώτικο ποτάμι βρίσκεται χτισμένο το μονότοξο γεφύρι του Κουσιουμπλή. Κάποτε το γεφύρι συνέδεε το Επταχώρι με τη Ζούζουλη, τη Φούρκα τής Ηπείρου και τα βοσκοτόπια τού Προφήτη Ηλία και του Κούτσουρου. Ο πρώτος μελετητής των γεφυριών της Μακεδονίας, Γιώργος Τσότσος, έχει γράψει: […]
Μονή Αγίου Ζαχαρία

Η μονή Αγίου Ζαχαρία υπήρξε μοναστήρι της μεταβυζαντινής περιόδου, κτισμένο στην άκρη μιας σειράς μεγάλων λιβαδιών στο μέσο ρου του Αλιάκμονα. Η μονή ιδρύθηκε στα τέλη του 16ου αιώνα, στην άκρη μιας ομαλής ζώνης του όγκου Ψωριάρικα, ανάμεσα στους αγροτικούς και τους δασικούς πόρους του βουνού και σε θέση με πηγαίο νερό. Χαμένη μέσα στην […]
Μονή Αγίου Γεωργίου – Επταχώρι

Σε πλαγιά του Τάλιαρου, αγναντεύοντας το Σμόλικα της Πίνδου και τις Αρένες του Γράμμου, βρίσκεται το μοναστήρι Αγίου Γεωργίου Επταχωρίου, με αξιόλογες τοιχογραφίες βυζαντινής τεχνοτροπίας. Σύμφωνα με την επιγραφή, σε βυζαντινή γραφή, που υπάρχει στον πρόναο χρονολογείται στο 1625 : “…ΚΑΙ ΕΤΕΛΕΙΩΘΗ ΕΝ ΜΗΝΙ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΩ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ ΖΡΛΓ» Το συγκρότημα αποτελείται από τετράπλευρο σύστημα βοηθητικών κτιρίων, […]
Μονή Τσούκας – Αγία Άννα

Η μονή Τσούκας είναι κτισμένη σε απόκρημνο βράχο που επικρέμεται του Στενοπόταμου, παραπόταμο του Αλιάκμονα. Ο βράχος της μονής ανήκει στο σύμπλεγμα που σχηματίζει και τον τοίχο του παρακείμενου καταρράκτη, που φυσικά λέγεται καταρράκτης της Τσούκας. Η μονή πήρε το όνομά της από τον κοντινό εγκαταλελειμμένο μεταπολεμικά, οικισμό, Τσούκα (ο οποίος εντωμεταξύ είχε μετονομαστεί σε […]
Φούσια

Ένας ακόμα δορυφόρος της Γράμουστας ήταν η Φούσια, απομονωμένος και σχετικά μεγάλος εποχικός συνοικισμός κτηνοτρόφων. Κατά το ταραγμένο διάστημα από τα μέσα του 19ου έως και τις αρχές του 20ού αιώνα, η συνοριακή θέση της χάρισε στη Φούσια πολλές ανήσυχες δεκαετίες και τελικά η περιοχή εκκενώθηκε, όπως και ο γειτονικός Άγιος Ζαχαρίας. Σήμερα στο λιβάδι […]
Βέτερνικ

Το Βέτερνικ ήταν δορυφορικός συνοικισμός της Γράμμουστας και αποτελείτο από λίγα καλύβια, διαρθρωμένα γύρω από την πηγή Βέτερνικ και το ομώνυμο λιβάδι. Το λιβάδι βρισκόταν πάνω στον περιμετρικό δρόμο που συνέδεε τη Γράμουστα με τη Φούσια και τα χωριά του Αλιάκμονα. Σήμερα, απομένουν λίγα άγρια καρποφόρα και μία ποτίστρα.
Λιανοτόπι

Το Λιανοτόπι (ή Λινοτόπι) ήταν ένας μικρός συνοικισμός, κτισμένος καταμεσής στα λιβάδια ενός μαιάνδρου του Αλιάκμονα και πολύ κοντά στη βάση της τελικής ανάβασης της Βλαχόστρατας. Αναμφίβολα, ο συνοικισμός και η πηγή έδιναν την ευκαιρία μιας ανάπαυλας στα καραβάνια και τους αγωγιάτες που πέρναγαν από και προς τη Γράμμουστα και έτσι το Λιανιοτόπι, εκτός από […]